İran ile ABD ve İsrail arasındaki artan gerilim, dünya genelinde enerji arz güvenliğini tehdit eden acil önlemlerin alınmasına yol açtı. Uzmanlar, bu çatışmanın uzaması durumunda doğal gaz talebinde kalıcı değişiklikler olabileceği konusunda uyarıyor. Bu açıklama, Gaz İhraç Eden Ülkeler Forumu Genel Sekreteri Philip Mshelbila tarafından yapıldı. Paris’te gerçekleştirilen Afrika Enerji Yatırım Forumu (IAE) sırasında konuşan Mshelbila, hükümetlerin mevcut kriz sebebiyle kömüre yönelme ve yenilenebilir enerji yatırımlarını hızlandırma çabalarının geçici olduğunu vurguladı.
Mshelbila, “Eğer çatışma bugün sona ererse, dünya altı ay ile bir yıl içinde toparlanabilir. Ancak savaş altı ay sürerse, şu anda gördüğümüz değişimlerin kalıcı hale gelme riski var” ifadelerini kullandı. Veri şirketi Kpler’in raporuna göre, Orta Doğu’daki kriz başlangıcından bu yana küresel piyasalardan 500 milyon varilden fazla ham petrol ve kondensat çıkarıldı. Bu durum, modern tarihin en büyük enerji arz kesintilerinden biri olarak değerlendiriliyor.
2026 yılı, doğal gaz sektörü açısından arz fazlasına geçiş beklenen bir dönem olarak öne çıkarken, savaş bu beklentileri alt üst etti. Küresel piyasalarda beklenen doğal gaz bolluğunun ne zaman ortaya çıkacağı ise belirsizliğini koruyor. Afrika ülkelerinin bu süreçte Orta Doğu kaynaklı arz açığını telafi etme fırsatını kaçırdığına dikkat çeken Mshelbila, Cezayir ve Libya’dan Avrupa’ya uzanan ihracat boru hatlarının tam kapasiteyle çalışmadığını belirtti. Bu durum, Avrupa ve Asya pazarlarının Kuzey Amerika üreticileri tarafından ele geçirilmesine yol açtığını vurguladı.
Mshelbila, “Normal şartlarda kriz dönemleri pazar kazanmak için bir fırsat sunar. Fakat biz üretimi artıracak kapasiteyi devreye sokamadığımız için bu fırsatı değerlendiremiyoruz. Rezervler mevcut, ancak hâlâ yer altında” diyerek durumu özetledi.
